The real problem

Odpowiedzialność społeczna za design… ?

Wyobraź sobie, że jesteś designerem. Zaprojektowałeś serię mebli – bardzo ŁADNYCH mebli. Aby rozpocząć produkcję na znaczną skalę, producent musi stworzyć nową siedzibę. W tym celu znajduje odpowiednie miejsce w wiosce gospodarczej za miastem i zatrudnia wykwalifikowanych pracowników. Projekt wydaje się obiecujący… Ludzie są chętni do pracy, niektórzy nawet przeprowadzają się bliżej fabryki z całymi rodzinami. Wioska też zyskała, bo oto powstały dwa, a nawet trzy nowe sklepy i ruszyła w końcu budowa planowanej od lat szkoły. 

A teraz wyobraź sobie, że nikt nie kupuje zaprojektowanych przez Ciebie mebli – zły dizajn! Choć z pozoru wyglądają zachęcająco, to nie są ani trochę funkcjonalne. Co się dzieje? Producent zalega z płatnościami, pracownicy buntują się, tracą motywację do pracy. Następują powolne zwolnienia, a po pewnym czasie zamknięcie produkcji. Ludzie, którzy przeprowadzili się zostają bezrobotni lub przeprowadzają się w inne miejsce, sklepy zamykają się… Wioska umiera. 

Kto jest za to wszystko odpowiedzialny? 

Ta mało realistyczna, wręcz przejaskrawiona parafraza pewnego przykładu pochodzi z książki ‚Design for the real World’ Victora Papanka, w której mowa jest o konieczności zwrócenia uwagi nie tylko co i jak robimy, ale po co i dla kogo, biorąc za to pełną odpowiedzialność. Książka ta, będąca źródłem wielu kontrowersji w latach jej wydania (1971), obecnie powinna być inspiracją dla każdego twórcy. Działalność Papanka wydaje się być punktem wyjścia do myślenia o użytkowniku, o małej społeczności i o całym o społeczeństwie w procesie projektowania. Poniższy rysunek pokazuje sposób myślenia tego autora o projektowaniu, który, choć początkowo bardzo krytykowany, zyskał teraz swoje uznanie.

 

The real problem – skąd się dowiedzieć co to za problem? Najlepiej zapytać samych zainteresowanych, czyli ludzi – czego chcą? czego im brakuje? co im przeszkadza? … Stąd przenosimy się do kolejnego tematu, czyli Design Research – badań dla designu i ich społecznym wymiarze.

Rozwinięta dziś dziedzina badań wspierających proces projektowania to luka – the real problem, o którym wspominał Papanek (zdanie to stanowi zarówno stwierdzenie jak i pytanie).

.

 

 

Tags: ,

Comments are closed.